Kemik Tümörü Nedir? Kemik Tümörü Çeşitleri

 

Kemik Tümörü Nedir?

Tümörler bulundukları alanda kontrolsüz şekilde çoğalarak, bu alanlarda harabiyete ve böylelikle istenmeyen sonuçlara yol açan kitlelerdir. Kemik tümörleri ise kemik ve eklem yapıları içerisinde kontrolsüz olarak çoğalırlar ve bulundukları alana hasar vererek hastada bir takım kötü klinik bulgular oluşturabilirler.

Bu tümörler Patolojik incelemede neoplazik hücreler şeklinde raporlanır. Neoplazi; konak canlının içerisinde kontrolsüz ve sınırsız olarak büyüyen, sonlanma göstermeyen ve konak canlı tarafından kontrol edilemeyen anormal kitlelerdir.

Neoplazik yapıların kemik ve eklem çevresinde yer alanları ise kemik tümörü olarak adlandırılır. 

 

Kemik Tümörü Çeşitleri

Kemik tümörlerinin çeşitleri klasik olarak 4’e ayrılır. İyi huylu kemik tümörleri, kötü huylu kemik tümörleri, metastatik kemik tümörleri, kemik tümörü benzeri lezyonlar olarak 4 çeşit kemik tümörü mevcuttur.

  • İyi huylu kemik tümörleri; sadece bulundukları kemikle sınırlı harabiyeti yol açarlar. Uzak dokulara yayılım göstermezler.
  • Kötü huylu kemik tümörleri; kemik dokusundan köken alarak hem bulundukları kemikte harabiyeti oluştururlar hem de başka uzak dokulara sıçrayarak hayati tehditler oluştururlar. 
  • Metastatik kemik tümörleri; esasen kemik kaynaklı olmayıp diğer organ tümörlerinin (akciğer, meme, pankreas, prostat kanseri gibi.) kemiğe yayılarak kemik harabiyeti yapmasıyla olur.
  • Kemik tümörü benzeri lezyonlar ise; gerçekte tümöral neoplazik kitleler değildir ancak kemikte iyi huylu kemik tümörleri benzeri lokal hasara ve fonksiyonel kayıplara yol açabilirler.

 

Kemik Tümörü Neden Olur?

Bazı tümörlerde neden sonuç ilişkisi açık bir şekilde ortaya konmuştur. Örneğin sigara kullanımı ile akciğer ve mesane kanserlerinin ilişkili olduğu, sıcak sıvı tüketimi ile yemek borusu kanserinin ilişkisi veya BRCA genetik mutasyonu ile meme ve rahim kanserlerinin ilişkili olduğu kesindir. Kemik tümörlerinde de çevresel maruziyetler, radyoterapi geçmişi veya genetik faktörler suçlanmıştır. Ancak habis kemik tümörlerinin nedenleri yukarda bahsedilen tümörler gibi net olarak ortaya konulamamıştır. NF gen mutasyonu ile osteosarkom ilişkisi, CSF-1 gen mutasyonu ile PVNS tümörleri arasındaki ilişki ise kemik tümörlerinde ortaya konmuştur. İlerde bu konudaki genetik araştırmaların artması ile nedenler hakkında daha geniş bilgi sahibi olunabileceği düşünülmektedir.

 

Kemik Tümörü Belirtileri

Kemik tümöründe en temel şikayetler ağrı ve ele gelen şişliklerdir. Kilo kaybı, halsizlik ve travma olmadan gelişen kırıklar da diğer belirtilerdir.

Ağrı genelde kemiğin zayıflamasına bağlı veya şişliğin çevre dokuları itmesine sıkıştırmasına bağlı olur. Bazı hastalarda ise ağrıya neden olmayan bir kemik tümöründe ilk semptom nedensiz basit bir şekilde kırık gelişmesi (patolojik kırık) olabilir.

Ağrı, şişlik gibi semptomların şiddeti ve süresi de önemlidir. Eğer ağrı, şişlik ve fonksiyonel kayıp kısa süre içerisinde oluştuysa kötü huylu bir tümör lehine olabilir. Bu belirtilerin yavaş ve yıllar içerisinde oluşması veya ilerleyici olmaması ise iyi huylu tümörlerin düşünülmesini gerektirir.

Ancak bazen iyi huylu tümörler de yıllar içerisinde kötü huylu tümörlere dönüşebilirler. Böyle durumlarda yıllardır hissedilen bir şişlik kısa zaman içerisinde büyüyerek ağrılı hale gelir.

 

Kemik Tümörü Tanısı

Kemik tümörlerinin tanısı ortopedi ve diğer dal uzman doktorlarınca (patoloji, radyoloji) konmaktadır. Hasta iskelet sisteminde ağrı, şişlik veya kırık gibi belirtiler ile ortopedi hekimine başvurur.

Ortopedi hekimi tarafından yapılan fizik muayene sonucunda kemik tümörü ön tanısı ile hastadan görüntüleme tetkikleri istenir. Bu görüntüleme yöntemlerinden birisi ile kitle görülür.

Tanı sürecinin son aşaması ise patolojik incelemedir. Ortopedik cerrahın biyopsi işlemi sonrası aldığı doku örneği patologlar tarafından incelenir ve tümörün kesin tanısı konulur.

 

Kemik Tümörü Tedavisi

Kemik tümörü tedavisi tümörün tipine göre farklılık gösterir. Kemik tümörlerinin tedavisinde genelde ilk basamak biyopsi (tümörden örnek parça alınması) işlemidir. Radyolojik değerlendirme ve Biyopsi sonucuna göre tedavi yönetimi planlanır.

Tümörün huyuna göre çıkarılma genişliği değişmekle beraber temel amaç kitlenin tamamen vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Cerrahi olarak tümörün çıkarılması sonrasında ise radyoterapi ve/veya kemoterapi gibi tedavi yöntemleri gerekebilir. 

Operasyon sonrası tümörlerin çıkarıldığı alanların kemik ve yumuşak dokularla rekonstrüksiyonu iyileşme açısından oldukça önemlidir. İyi huylu kemik tümörleri çıkarıldıktan sonra boşluğun boyutuna göre yeri boş bırakılabilir, kemik greftleri koyulabilir veya kemik çimentosu ile doldurulabilir.

Kötü huylu kemik tümörleri çıkarılması sonrasında ise çıkan kemik veya eklemin rekonstrüksiyonu çok daha komplekstir. Bunun için genellikle protezler kullanılmaktadır.

 

Kemik Tümörü Ameliyatı

Kemik tümörü ameliyatında cerrahi tercih tamamen tümörün alt tipine bağlıdır. İyi huylu kemik tümörlerinde marjinal eksizyon veya küretaj ameliyatları dediğimiz daha küçük çaplı cerrahiler uygulanmaktadır. Kötü huylu kemik tümörlerinde ise daha radikal cerrahiler gerekmektedir.

Bu tümörlerde kitlenin çevre sağlam doku ile beraber geniş sınırlarla çıkarılması hatta bazen amputasyon kararı alınması gerekebilmektedir. Ameliyat sonrası çıkarılan kitleler patolojik inceleme ile değerlendirilir ve cerrahi sınırlara bakılır. Cerrahi sınırlarda tümöral doku görülmesi durumunda ek cerrahiler gerekebilmektedir.

Operasyonun büyüklüğüne göre hastanede yatış süreleri ve rehabilitasyon dönemleri değişebilmektedir. Örneğin; iyi huylu bir kemik tümöründe operasyon sonrası 1 günlük yatış dönemi gerekli iken, kötü huylu kemik tümörlerinde bu süre haftalar sürebilmektedir.

Rehabilitasyon süreleri de yine kötü huylu tümörlerde çok daha uzun olmaktadır.

 

İyi huylu kemik tümörü belirtileri nelerdir?

İyi huylu kemik tümörlerinde belirtiler, kötü huylu tümörler kadar belirgin ve ilerleyici değildir. Uzun yıllar ilerlemeden kalan şişlikler, ağrısız veya hafif ağrılı olabilir. İyi huylu kemik tümörlerinde herhangi bir bulgu olmaması (asemptomatik kitle) da sık görülen durumlardan birisidir.

Asemptomatik olan bu kitleler başka bir neden için yapılan görüntüleme tetkiklerinde rastlantısal olarak tanı alabilir. Kimi zaman ise yıllardır asemptomatik olarak seyreden bir kemik tümörü, neden olduğu bir kırık (patolojik kırık) sonucu tanı alabilmektedir.

 

Bacakta iyi huylu tümör tedavisi nasıldır?

Bacak kemiklerinde sıklıkla görülen iyi huylu tümörler, dev hücreli kemik tümörleri, non ossifiye fibromlar, osteokondromlar ve basit kemik kistleri olarak sayılabilir.

Lokal agresif olarak ilerleyen ve çok nadir olarak da metastaz (akciğer yayılımı) yapan dev hücreli kemik tümörleri gibi tümörler dışındaki iyi huylu bacak kemiği tümörleri cerrahisiz takip edilebilir.

Kırık riski oluşturan, kötü huylu tümöre dönme riski olan veya ağrı yapan iyi huylu kemik tümörlerinde ise cerrahi tedaviler tercih edilmektedir. İyi huylu kemik tümörü vücuttan tamamen çıkarıldıktan sonra kalan boşluk; boşluğun boyutuna göre olduğu gibi bırakılabilir, kemik greftleri koyulabilir veya kemik çimentosu ile doldurulabilir.

İyi huylu kemik tümörleri ameliyatları ortalama 1-3 günlük hastane yatışı gerektirir. Tedavinin devamında hızlı iyileşme açısından özellikle ekleme yakın tümörlerde fizik tedavi uygulamaları mutlaka yapılmalıdır.

 

Bacakta iyi huylu tümör belirtileri nelerdir?

Bacak iyi huylu kemik tümörlerinde belirtiler, diğer iyi huylu iskelet tümörlerine benzer olarak ağrılı veya ağrısız şişliklerdir. Bu şişlikler uzun yıllar büyümeden kalabilir.

İyi huylu bacak kemik tümörleri bazen hiçbir bulgu vermeden uzun yıllar kalabilirken, bir kırığa neden olması ile veya rastlantısal olarak radyoloji tetkiklerinde saptanması olasıdır.

 

Kemik kanseri ağrısı nasıl olur?

Bazı kemik kanserleri (primer kötü huylu kemik tümörleri veya metastatik kemik tümörleri) ağrılıdır. Kemik kanserlerinde kemiğin yük taşıma kapasitesinin azalması veya tümörün çevre dokuları itmesi nedeniyle sıklıkla şiddetli ağrılar görülür.

Düşünülenin aksine kemik kanserlerinde ağrının başlaması ancak kemiğin zayıflayarak kırılmaya başlaması veya tümörün büyüyerek çevre dokuları itmesi ile ortaya çıkmaktadır.

 

Kemik kanseri röntgende belli olur mu?

Kemik kanserleri röntgenogram incelemesinde görülebilir. Kemik kanserinin tipine göre kemik doku üzerine yaptığı değişikler farklıdır. Kimi tümörler kemiği inceltip kırılmasına neden olurken, kimi tümörler kemiğin üzerinden kalınlaşarak büyür.

Röntgen sonrasında kemik tümörü varlığı düşünülür ancak kesin tanısı konulamaz. Hastalara ileri tetkik ve görüntülemeler yaparak sonrasında biyopsi işlemi ile kesin tanı konulabilmektedir.

 

İyi huylu kemik tümörü ağrı yapar mı?

İyi huylu kemik tümörlerinde ağrı her zaman görülmez. Bu tümörlerde en önemli bulgular elle hissedilebilen veya gözle görülen şişliklerdir. Tümör ilerleyerek kemiği zayıflattığında, kırık oluşturduğunda veya çevre dokuları iterek baskı oluşturduğunda ağrılı hale gelebilir.

 

Kemik tümörü tehlikeli midir?

Kemik tümörleri temel olarak 4 alt tipe ayrılır.  İyi huylu kemik tümörleri, Kötü huylu kemik tümörleri, Metastatik kemik tümörleri, Kemik tümörü benzeri lezyonlar bu alt tipleri oluşturur. İyi huylu kemik tümörleri ve kemik tümörü benzeri lezyonlar bazı konfor bozan semptomlara neden olsa da hayatı tehdit etmezler.

Kötü huylu kemik tümörleri ve metastatik kemik tümörleri ise hayati tehdit oluşturan tümörler olduklarından tehlikelidir.

 

Kemik tümörleri en çok nerede görülür?

Kemik tümörleri bütün kemik dokularda bulunabilir. Daha sık görüldüğü anatomik bölgeler ise diz çevresi kemikleri ve pelvistir (leğen kemiği). Diz çevresi olarak tibia üst uç ve femur alt uçta görülürken, pelviste ise iliak kanatta görülebilmektedirler.

 

Kemik tümörü tedavisi var mı?

Kemik tümörleri genelde tedavisi mümkün olan hastalıklardır. Metastatik kemik tümörleri son evre kanser hastalığı olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle metastatik kemik kanserlerinde ömür beklentisi azdır. Bunun dışındaki kemik tümörlerinde tam iyileşme mümkündür.

Kötü huylu kemik tümörleri (primer kemik kanserleri) erken dönemde tanı alır ise uygun bir cerrahi ve sonrasında kemoterapi ve veya radyoterapi uygulamaları sonucu tam iyileşmenin elde edilebileceği hastalıklardır.

İyi huylu kemik tümörleri ve kemik benzeri lezyonlar ise ağrı nedeni ise kırık riski oluşturuyorsa veya lokal agresif seyrediyorsa tedavi edilmelidir.

 

Kemik kanserinde nereler ağrır?

Kemik kanserlerinde kanserin yayılımını görmek için PET CT, tüm vücut MR ve sintigtafi gibi tetkikler istenerek metastazların durumu görüntülenebilir. Aktif olan metastatik tümör odakları ağrılı olabilir. Ağrının nedeni kemiğin zayıflayarak kırıkların oluşması ve tümörlerin büyüyerek çevresindeki dokuları sıkıştırması sonucu olur.

 

Kemik kanseri hangi kan tahlilinde çıkar?

Kemik kanserleri akut faz reaktanlarını yükselten hastalıklardır. Bu hastalarda sedimentasyon, CRP, ferritin gibi pozitif akut faz reaktanları yükselirken; albümin gibi negatif akut faz reaktanları ise düşer. Kemik yapım yıkımının artışına bağlı LDH ve ALP değerleri artabilir.

BSAP, OPG, PINP, BSP ve ICTP metastatik kemik tümörlerinin tanısından kan belirteci olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yine idrarda NTx proteini bakılması da son yıllarda metastatik kemik tümörü taramalarında kullanılmaktadır.

 

Kemik kanseri nereye sıçrar?

Kötü huylu kemik tümörleri (primer kemik kanserleri) kan ve lenf sistemi yardımıyla vücuda yayılabilir. Kemik tümörlerinin en sık yayıldığı doku akciğerdir. Bunun dışında beyin ve karaciğer de kemik kanserlerinin sıklıkla metastaz yaptığı diğer organlardır.

Humerus (kol kemiği) üst uçta kemik tümörü T1 MRI görüntüsü.

Humerus (kol kemiği) üst uçta kemik tümörü T1 MRI görüntüsü.

 

Humerus (kol kemiği) üst uçta kemik tümörü T2 MRI görüntüsü.

Humerus (kol kemiği) üst uçta kemik tümörü T2 MRI görüntüsü.

 

Kemik biyopsilerinde kapalı olarak örnek almak için kullanılan Biyopsi İğnesi (Jhamsidi İğne).

Kemik biyopsilerinde kapalı olarak örnek almak için kullanılan Biyopsi İğnesi (Jhamsidi İğne).

 

Humerus üst uç kitle-biyopsi sonucu Grade 1 Kondrosarkom olarak gelen hastaya yapılan küretaj - sementasyon - plaklama ameliyatı X-Ray röntgen görüntüsü.

Humerus üst uç kitle-biyopsi sonucu Grade 1 Kondrosarkom olarak gelen hastaya yapılan küretaj -sementasyon - plaklama ameliyatı X-Ray röntgen görüntüsü.

 

Önceki BlogDiz Protezi Ameliyatı (Total Diz Artroplastisi)
Sonraki BlogOmurga Cerrahisi Nedir? Hangi Hastalıkları Tedavi Eder?

Ortopedi İstanbul

Ortopedi İstanbul, uzman ortopedi hekimlerini bir araya getirerek kurulan multidisipliner bir ekiptir. Amacı, ortopedi alanında yüksek hasta memnuniyeti ve düşük komplikasyon oranı sağlamaktır. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) ve Özel Sağlık Sigortası (ÖSS) ile anlaşmalarımız bulunmaktadır.

Telefon / WhatsApp: 0536 452 53 77

Adres: Cevizli Mah. Bağdat Cd. No:547 Maltepe / İstanbul

 

Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi, tanı ve teşhis koyması yerine geçmez.

Telif Hakkı © 2023 Ortopedi İstanbul. Tüm hakları saklıdır. | Powered by Mad Men Agency

Whatsapp