Eklem Kireçlenmesi (Osteoartrit), eklem kıkırdağının aşınması sonucu ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığına yol açan, genellikle diz, kalça ve omuz gibi eklemleri etkileyen bir hastalıktır.
İçindekiler:
Eklem Kireçlenmesi Nedir?
Eklem kireçlenmesi kas iskelet sistemindeki oynak yerlerin hasar görmesi ve yıpranması sonucu oluşan bir hastalık grubunu ifade eder. Genel olarak tüm eklemlerde görülebilir. Sıklıkla diz, kalça, ayak bileği, omuz, ayak başparmağı gibi eklemlerde görülür.
Halk arasında sıvı kaybı olarak bilinmekle birlikte bu durum doğru değildir. Eklem kireçlenmesinde kıkırdak harabiyeti, kıkırdakta aşınma, incelme ve dejenerasyon görülür.
Eklem Kireçlenmesi Belirtileri
Eklem kireçlenmesinde eklem ağrısı, şişlik ve hareket kaybı görülür. Eklem aralığında daralma ve osteofitlerin oluşturduğu mekanik blok hareketi kısıtlar. Kireçlenme ileri aşamalarda uzuvlarda şekil bozukluğuna sebep olabilir. Sinovit atakları eklemlerde şişlik ve hareketle artan ağrıya neden olur.
Eklem Kireçlenmesi Tanısı
Klinik muayene sonucunda krepitasyon, ağrı, ödem, hareket kısıtlılığı gibi bulgular değerlendirilir. Radyolojik olarak röntgende eklem boşluğunda daralma, kıkırdak aşınması ve osteofitler görüntülenir.
Eklem 2 veya 3 yönlü grafilerle bazı durumlarda MR ile görüntüleme yapılarak öykü ve muayene bulguları ile birlikte tanıya ulaşılır.
Eklem Kireçlenmesi Tedavisi
Erken evre eklem kireçlenmelerinde ağrı kesici ilaçlar ve fizik tedavi uygulamaları yapılır. İleri evre kireçlenmesi durumunda eklem artroplasti cerrahileri veya artrodez ameliyatları yapılır. Örneğin diz eklem kireçlenmesinde diz protezi ameliyatı gerçekleştirilir.
Ayak başparmağı kireçlenmesinde artrodez veya kireçlenmenin temizlenmesi ameliyatı yapılır. Ayak bileği kireçlenmesinde ayak bileği dondurulması veya ayak bileği protezi uygulanır. Kalça eklem kireçlenmesinde kalça protezi ameliyatı uygulanır.
Osteoartrit Egzersizleri
Osteoartrit, toplumda bilinen adı ile eklem kireçlenmesi; sık görülen ve hastalarda ciddi ağrı ve aktivite kısıtlılığı yaratan bir problemdir. Osteoartrit, vücuttaki tüm eklemleri etkileyebilmekle beraber en sık; diz, kalça, omuz ve ayak bileği eklemlerini etkilemektedir. Osteoartrit tedavisi, ortopedi hekimleri tarafından yönetilir. Tedavide; aktivite modifikasyonu, ilaç uygulamaları, enjeksiyonlar, fizik tedavi uygulamaları ve cerrahi olmak üzere geniş bir seçenek skalası mevcuttur. Bu tedavi seçeneklerinden bir veya birkaçı; hekimler tarafından hastalara uygulanır. Osteoartritin cerrahi dışı tedavi seçeneklerinin başında fizik tedavi uygulamaları gelmektedir. Osteoartrit egzersizleri ise, fizik tedavi uygulamalarının temel taşlarından bir tanesi olarak kabul edilir.
Osteoartrit egzersizlerinin temel olarak üç amacı bulunmaktadır:
- Bunlardan ilki ve belki de en önemlisi ilgili alandaki ağrının azaltılmasıdır.
- Egzersizlerin ikinci amacı, eklem hareket açıklığı ve eklem fonksiyonlarının artırılması olarak kabul edilir.
- Osteoartrit egzersizlerinde üçüncü temel amaç ise ilgili eklem çevresindeki kasların güçlendirilmesi olarak söylenebilir.
Bu amaçlara hizmet etmek amacıyla osteoartritten etkilenen eklem bölgeleri için farklı ve temel egzersiz modaliteleri tanımlanmıştır:
- Diz osteoartritinde; kuadriseps güçlendirme ve hamstring germe egzersizleri.
- Kalça osteoartritinde; Kalça abdüksiyon (yana açma) ve gluteal köprü egzersizleri.
- Omuz osteoartritinde; pandül (sarkaç) ve duvarda el yürütme egzersizleri.
Osteoartrit egzersizleri esnasında özellikle evde uygulama yaparken dikkat edilmesi gereken birkaç nokta vardır. Bunlar aşağıdaki gibi sayılabilir:
- Ağrı sınırları içerisinde kalmak gerekir ve aşırı ağrı yaratan egzersiz hareketlerinden kaçınılmalıdır.
- Egzersiz öncesinde ilgili eklem bölgesi egzersize hazırlanmalıdır: germe hareketleri, sıcak havlu uygulamaları, masaj uygulamaları.
- Egzersiz uygulamaları günlük belir bir düzen ve planlama içerisinde disiplinli olmalı ve haftada 3-4 gün seans olacak şekilde organize edilmelidir.
