Ayak yanması, ayakta sıcaklık hissi, uyuşma, karıncalanma ve batma ile seyreden; sinir, dolaşım veya metabolik nedenlere bağlı gelişebilen bir şikayettir.
Ayak Yanması Nedir?
Ayak bileğinden, ayağın sırtına ve tabanına doğru uzanan sıcaklık hissi, uyuşma ve karıncalanma hissi veya batma hissi; hastalar tarafından ayak yanması olarak belirtilebilir.
Ayak yanması şikayeti; şikayetin altta yatan nedene bağlı olarak aktivite ile artış veya azalış gösterebilir. Yine şikayetlerin şiddeti sabah ve akşam saatlerinde farklılık gösterebilmektedir. Ayak yanması şikayetleri genellikle iki taraf aynı anda olmak ile sağ ayak yanması veya sol ayak yanması şeklinde tek taraflı da görülebilmektedir.
Ayak Yanması Nedenleri
Ayak yanması şikayetleri farklı anatomik veya metabolik nedenlerden kaynaklanabilmektedir. Ayak yanması şikayetleri temel olarak aşağıdaki nedenlerden oluşmatadır.
- Ortopedik: Taban zarı iltihabı (plantar fasiit), uygunsuz tabanlı ayakkabı veya terlik giyilmesi, aşırı aktivite sonrası ayakların yorulması.
- Nörolojik (Sinir Sistemi): Nöropatik hastalıklar (diyabet veya polinöropati gibi), sinir tuzaklanmaları ve sıkışmaları.
- Damarsal (Vasküler): Varis hastalığı, periferik arter hastalığı, Burger hastalığı, diyabete bağlı mikrovasküler hasar, atardamar dolaşım yetmezliği.
- Cilt: Ayakta enfeksiyon veya yara varlığı.
Ayak Yanması Tanısı
Ayak yanması tanısı için genelde hastalar ilk olarak ortopedi veya nöroloji hekimlerine başvururlar. Bunun dışında aile hekimlerine de başvurular görülür. İlk başvuru anında hekim altta yatan yukarda bahsettiğimiz nedenlerden hangisinden şüphe ediyorsa o bölümün ilgili branş hekimine yönlendirme yapar.
Sonraki aşamada iyi bir fizik muayene, kan ve diğer laboratuvar tetkikleri, görüntüleme radyolojik tetkikler (Ultrason, MR) istenir. Bunun neticesinde şikayetin nedeni tam olarak ortaya konularak tedavi planlamasına geçilebilmektedir.
Ayak Yanması Tedavisi
Ayak yanması ile ilgili şikayeti olan hastalar temel olarak ortopedi doktoruna veya nöroloji doktoruna gitmelidir. Bu hekimlerce yapılan muayene sonrası altta yatan neden ortaya konularak, uygun tanı ve tedavi planlaması çizilir. Bu hekimler dışında hasta gerekir ise sonrasında; dahiliye, Cildiye veya kalp damar cerrahisi gibi ilgili bölümlere yönlendirilebilir.
- Ayak yanması tedavi planlamasında temel yönlendirici faktör hastalığın nedenidir.
- Nöropatik bir neden var ise, ilaç tedavileri.
- Ortopedik nedenlerde ilaç ve cerrahi tedaviler.
- Dermatolojik nedenler için antibiyotikler gibi ilaçlar.
- Damarsal nedenler için anjiyo ve diğer cerrahi tedavileri uygulanabilmektedir.
