Kompartman sendromu acildir; sargılar çıkarılır, uzuv kalp hizasında tutulur, gerekirse cerrahi ile basınç azaltılır ve dolaşım sağlanır.
İçindekiler:
Kompartman Sendromu Nedir?
Kol ve bacaklarımızda bulunan kaslar sert ve esnemeye karşı dirençli bir doku olan fasya dokusu tarafından gruplar halinde çevrelenir. Bu grupların her birine kompartman adı verilmektedir. Kompartman adı verilen bu doku grubunun içerisinde kaslar, damarlar ve sinirler bulunmaktadır. İnsan vücudunda uylukta 3, bacakta 4, ayakta 9, üst kolda 2, ön kolda 3 ve elde 10 adet kompartman bulunmaktadır.
Kompartman Sendromu Nasıl Gelişir?
Kol ve bacaklarda bulunan kemik ve kaslarda çoğunlukla travmatik bir nedenden dolayı hasar gelişir. Hasar sonucunda kasta şişme ve ödem gelişir. Bunun sonucunda ilgili kompartmanda basınç artar. Artan basınç kaslara giden damar ve sinirlerin beslenmesini ve oksijenasyonunu bozar ve buna bağlı olarak kompartman sendromu gelişir. Kompartman sendromu ortopedik bir acildir ve geç tanı konulması durumunda geri dönüşümsüz hasarlara neden olabilir.
Kompartman Sendromu Nedenleri
Kompartman sendromunun en sık nedeni travmatik olaylardır. Bunlar arasında kırıklar, ezilme yaralanmaları, şiddetli kontüzyonlar ve yanıklar sayılabilir. Kimi zaman kırık veya ezilme yaralanması sonrasında tedavi amacıyla uygulanmış alçı veya bandaj tedavileri de ekstremitede kompartman sendromu gelişmesine neden olabilir.
Kompartman Sendromu Belirtileri
Kompartman sendromunda en önemli bulgu, orantısız bir şekilde hissedilen ağrıdır. Hasta ilgili bölgedeki dolaşımın bozulmasına bağlı olarak çok şiddetli, sürekli, müdahale edilmemesi durumunda giderek artan bir ağrı hisseder. En hassas bulgu, ilgili bölgenin pasif hareketleri ile hissedilen şiddetli ağrı duyusudur. Erken tanı konulmaması durumunda uyuşukluk ve hissizlik, paralizi gibi semptomlar da gelişebilmektedir.
Kompartman Sendromu En Sık Nerede Görülür?
Kompartman sendromu en sık bacak bölgesinde izlenir. Sıklıkla kaval kemiği kırıkları veya bacağın ezilme yaralanmaları sonucunda gelişir. Bunun dışında ön kol bölgesinde yerinden kaymış kırıklara bağlı olarak veya bunların tedavisi sırasında izlenebilir. Diğer görece sık olarak izlendiği anatomik bölgeler uyluk, ayak ve el kompartmanlarıdır.
Kompartman Sendromu Tanısı
Kompartman sendromunun tanısı klinik olarak konulmaktadır. Risk faktörü taşıyan hastalar hekimler tarafından kompartman sendromu açısından dikkatlice izlem altında tutulur. Pasif hareket ile ağrı ve orantısız ağrısı olan hastalar kompartman sendromu olarak değerlendirilir ve tedaviye başlanılır. Bilinç durumu kapalı olan, entübe hastalarda kompartman sendromu açısından risk faktörü yüksek ise kompartman içi basınç ölçümleri gerçekleştirilerek tanı konulur.
Kompartman Sendromu Tedavisi
Kompartman sendromu ortopedik bir acildir. Klinik şüphe duyulması durumunda hızlı bir şekilde tedavi sürecine başlanılmalıdır.
Birinci basamak tedavi uygulamalarında ilgili ekstremiteyi saran tüm sargı, pamuk, alçı, bandaj vb. ürünler çıkarılır. Ekstremite kalp seviyesinde tutulur. Oksijen ve sıvı desteği verilir. Tansiyon değerlerinin düşük olması engellenir. Sonrasında semptomlar yakın takip edilerek tedavi izlemi sağlanır.
İkinci basamak tedavide ise birinci basamakta uygulanan tedavilere rağmen klinik olarak rahatlamayan ve ağrıları devam eden hastalara cerrahi müdahale gerçekleştirilmektedir. Cerrahi müdahalenin temel amacı kompartman etrafını saran tüm fasya dokusunun gevşetilmesidir.
İlgili kompartmanları sınırlayan fasyal dokular tamamen gevşetilir, cilt altı ve cilt dokusu kapatılmaz ve açık bırakılarak kompartman içi basıncın düşük kalması ve dolaşımın normale dönmesi sağlanır. İlerleyen süreçte klinik gerilediğinde açık bırakılan insizyonlar, ikinci bir cerrahi ile kapatılır.
