Ayak Şişmesi; sistemik hastalıklar ve ortopedik sorunlara bağlı olarak ayağın bir bölümünde ya da tamamında görülebilir.
İçindekiler:
Ayak Şişmesi Nedir?
Ayakta şişlik; sistemik hastalıklar ve ortopedik sorunlara bağlı olarak, ayağın belirli bir bölgesinde veya genelinde görülebilir. Oldukça farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilen bu durumda doğru bir ayırıcı tanı yapmak önemlidir.
Ayak Şişmesi Nedenleri
Ayak şişmesine yol açabilecek nedenleri sistemli bir şekilde gruplamak, soruna yol açan hastalıkları anlamamıza yardımcı olacaktır.
Sistemik Sebeplere Bağlı Ödem Yapan Nedenler: Her iki ayak ve bacakta şişliğe neden olurlar. Gode bırakan tarzda ödem yaratırlar. Ayaktaki şişliğe parmak ile bastırılıp çekildiğinde cilt üzerinde geçici süreliğine oluşan bir çukur oluşur. Ağrı ön planda değildir. En sık nedenleri:
- Kalp Yetmezliği
- Böbrek Yetmezliği
- Protein Emilim Sorunları
- Karaciğer Yetmezliği
- Sirotik Karaciğer Hastalıkları
- Venöz Yetmezlik
- Gebelik
Ayak Şişmesi Çeşitleri
Ayakta şişlik ile başvuran hastalarda ilk bakılan bu durumun her iki ayakta var olup olmadığıdır. Ağrının geri planda kaldığı, her iki ayağın şiştiği durumlar kalp ve böbrek sorunlarını ön planda düşündürür. Tek taraflı ve ağrının daha ön planda olduğu durumlarda ise ortopedik rahatsızlıklar ilk planda akla gelir.
Travmatik Nedenlerle Gelişen Ayak Şişliği
Travma sonucunda lokal olarak ilgili bölgede gerçekleşen kas iskelet sistemindeki dokularda gelişen hasara bağlı oluşur. Sık nedenleri arasında ayak bileği dış yan bağ yaralanması, ayak tarak kemiği kırığı, ayak bilek kemiği kırığı, aşil tendon yırtığı vb. yer almaktadır.
Dejeneratif Sorunlar Sonucunda Gelişen Ayak Şişliği
Ağrı kronik olarak mevcuttur. Ayakta deformite, hareket kısıtlılığı gibi sorunlar gelişir. Sorunlar genellikle aktivite düzeyi ile ilişkili olup en ileri seviyelerinde dinlenme sırasında dahi belirgin ağrıya sebep olabilirler.
Osteoartrit denilen ve ayak bölgesindeki eklemlerin kireçlenmesi sonucunda da ayak ve ayak bileği etrafında şişlik gelişebilir. Ayak ve ayak bileğinde osteoartrit nedeni olan hastalıklardan bazıları aşağıda belirtilmiştir.
- Halluks Rijidus: Ayak 1. Parmağında kireçlenme.
- Subtalar Eklem Kireçlenmesi: Topuk (kalkaneus) veya aşık (talus) kemiği kırığı sonrasında gelişir.
- Kırıklar: Kaval kemiğinin ayak bileği ilişkili kırıkları sonrasında ayak bileği eklem kireçlenmesi.
- Düz Tabanlık: Düz tabanlığın ileri evrelerinde orta ayak kemiklerindeki kireçlenmeler.
Eklem Spesifik olarak Gelişen Ayak Şişliği
Eklem içi sinovyal dokulara karşı gelişen otoimmün bir reaksiyon sonucunda oluşan enflamasyon yanıtı nedeniyle gelişirler. Şişlik ilgili eklem bölgesi ve etrafında sınırlıdır. Şişlik ve ağrı dışında ilgili bölgede sıcaklık artışı, kızarıklık eşlik eder. Sık sebepleri Gut ve Psödogut gibi artrit yapan hastalıklardır. Bunun dışında Romatoid artrit gibi sistemik tutulum yapan otoimmün hastalıklarda ayak ve ayak bileği etrafındaki eklemlerde tutuluma neden olabilirler.
Eklem içi enfeksiyon (septik artrit) gelişmesi ayak şişliklerinin eklem spesifik bir diğer nedenidir. Klinik olarak otoimmün artrit nedenleri ile karışabilmektedir. Sistemik enfeksiyon parametrelerinde belirgin yükselme ve klinik değerlendirme ile tanısı netleştirilir.
Repetitif (Aşırı Kullanım) Kaynaklı Ayak Şişliği
Repetitif Overuse tekrarlayıcı yapılan minimal travmatik hareketler sonucunda gelişen ayak şişliği. Spor veya dans gibi fiziksel aktif kişilerde tekrarlayıcı mikrotravmalar nedeni ile gelişen ayak şişliği nedenlerindendir. Ağrı genellikle spesifik bir bölgede ve spesifik hareketlerle artar.
Aşil tendiniti, plantar fasiitis (topuk dikeni), ayak stres kırıkları bu grupta başlıca rastlanılan sorunlardır.
