Eklem faresi (ostekondral serbest cisim) kıkırdak veya kemikten oluşan, eklem boşluklarında serbest şekilde hareket eden parçalara verilen isimdir.
İçindekiler:
Eklem Faresi Nedir?
Eklem faresi olarak adlandırılmalarının temel sebebi, boyutlarının görece küçük olması ve eklem hareketleri sırasında yer değiştirmeleridir. Bu tür kemik ve/veya kıkırdak parçaları vücut içerisinde diz, dirsek ve omuz gibi eklemlerde gelişebilmektedir.
Eklem Faresi Nedenleri
Eklem faresi çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişebilmektedir. Gruplandırılmış halde temel sebepler sırasıyla;
- Travma: Diz, dirsek veya omuz eklemine bir darbe veya düşme sonucunda gelişir.
- Osteokondritis Dissekans: Eklem yüzeyinde bulunan kıkırdak ve altındaki kemik parçasının beslenmesinin bozulması sonucunda ayrışması ve eklem boşluğuna düşmesi sonucunda gelişir. Sıklıkla diz ve dirsek ekleminde izlenir.
- Dejenerasyon: İleri yaşta izlenen eklem ve kıkırdak bozulmaları sonucunda aşınmaya sekonder olarak eklem faresi gelişebilir.
- Cerrahi Sonrası Eklem içi Serbest Cisimler: Eklem ilişkili cerrahi geçirmiş hastalarda izlenebilir
- Sinovyal Kondromatozis: Eklemlerde bulunan sinovyal zar kökenli iyi huylu olan tümöral dokudur. Eklem içi dokusunun anormal artışı ve sonrasında bu dokunun kalsifiye olması ile gelişir. Diğer nedenlerden farklı olarak genelde çok sayıda serbest cisim eklem içinde bulunur.
Eklem Faresi Belirtileri
Temel belirtileri eklem hareketleri sırasında ani takılma ve kilitlenmeler, mekanik olarak duyulabilen sesler, eklem içinde şişlik ve hareket kısıtlılığı sayılabilir.
Eklem faresi oluşumu benzer nedenlerle vücuttaki büyük eklemlerde gelişebilmektedir. Sıklıkla diz ekleminde izlenmekle birlikte, dirsek, omuz, kalça eklemlerinde de oluşabilir. Tanı ve tedavi süreçleri benzerlik göstermektedir.
Eklem Faresi Tanısı
Tanı fizik muayene ve ardından yapılan görüntüleme tetkikleri yardımı ile konulur. İlk olarak röntgen ile eklem değerlendirilir. Klinik şüphe ve bulguların varlığı durumunda ilgili bölgenin BT ve MR görüntüleri de istenerek tanı konulur.
Eklem Faresi Tedavisi
Eklem faresi, eklem hareketleri sırasında takılma/kilitlenme gibi mekanik semptomlara neden oluyor ise tedavide cerrahi eksizyon (serbest parçanın çıkarılması) planlanır. Ameliyat açık veya kapalı (artroskopik) yöntemler aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
